LPG
REGÜLATÖR
Görevi :
1- Yüksek basınçta gelen LPGnin atmosferik basınca
dönüşmesini sağlar.
2- Sıvı halindeki LPGyi, motor suyunun sıcaklığından
faydalanarak gaz haline dönüştürmek.
3- Motorun ihtiyacına göre gaz akışını sağlamak.
4- Motorun devrine göre gaz ayarı yapmak.
Özellikleri :
- Gövde ve kapak tamamen composit alüminyum malzemeden
yapılmıştır.
- Su ısıtma odası, gaz odasından su/gaz muhafaza koşulu
sağlanarak ayrılmıştır.
- Diyafram, contalar, yaylar, ECE-R 67 .01 standartlarına göre
LPG kullanımına uygun materyalden yapılmıştır.
- Test basıncı 67.5 bardır.
- 1. Kademe çıkışında gaz akımının tamamen kapatılması bir
elektrovalf ile yapılır.
- Rölanti hattı ve ayarı ayrıdır.
Regülatörün elektronik
ve vakumlu olarak iki tipi vardır.
Elektronik tipinde regülatörden karbüratöre giden hat kontak
ile birlikte çalışır. Gaz hattı açık olsa bile elektrovalf ile
gazın motora akışı kesilir.
Pnömatik tiplerde yani vakumlu regülatörlerde alt basınçtan
yararlanılır. Sadece motor çalıştığında(manifoltta vakum
oluştuğunda) regülatör devreye girer.
Montajı :
Karbüratöre en yakın noktaya ve araca dikey olarak monte
edilmelidir.LPG tankından bakır boru aracılığı ile gaz valfine
gelen LPG, valften geçtikten sonra PVC kaplı bakır boru
aracılığı ile başına havşa açılarak veya yüzük geçirilerek
regülatörün girişine bir rekor ile monte edilir.
Regülatörde buharlaşan gazın mikser aralıcığı ile motora
gönderilmesi için üstü metal kaplı örgülü hortum
kullanılmaktadır. Regülatörün sıcak motor suyunu alan giriş ve
çıkışına basınca dayanıklı su hortumları kelepçeler vasıtası
ile monte edilir. Bu sıcak su sayesinde likit olan LPG,
regülatör içinde bulunan bir elektromanyetik valf aracılığı
ile motora gaz olarak gönderilir.
Valf 12 Voltluk elektrik ile çalışır. Bir kablo aracılığı ile
seçici anahtardan komut alır. Regülatörün yağ, cüruf ve
yabancı partikülleri tutan haznesi mevcuttur. Gaz valfinden
likit halde gelen LPG, regülatörde gaz haline dönüşürken,
özgül ağırlık farkı nedeniyle gaz haline dönüşemeyen yağ ve
partiküller cüruf haznesinde toplanır. Bu haznede birikenler
15.000-20.000 Km.de bir tahliye tıpasından boşaltılmalıdır.
Diyafram LPG kalitesine göre 50.000-100.000 kmde
değiştirilmelidir.
MULTIVALF
Görevi:
- LPG tankı üzerine bağlanmaktadır,
- Tanka gaz dolum işlevi yapar,
- Dolum limitini ayarlar,
- Tankdaki yakıt seviyesini gösterir,
- LPG yi motora gönderir,
- 27 bar basınçta açan basınç emniyet valfi ile tankın
içerisindeki aşırı basıncı tahliye eder,
- Herhangi bir nedenden dolayı, motora giden borular delinirse
gaz çıkışını keserek emniyeti sağlar,
Doldurma: Yakıt alma sırasında, yakıt pompasından gelen LPG
multivalften geçer. Voltran multivalfler, uzun bir dolum
süresini önlemek için, LPGnin geçişine fazla direnç
göstermeyecek şekilde dizayn edilmiştir.
Dolum Limiti: Mevcut standartlar ve güvenlik nedenleriyle depo
fazla doldurulmamalıdır. Maksimum miktar deponun toplam
kapasitesinin %80idir. Kalan % 20 lik bölüm LPG buharıyla
doldurulur, böylece sıcaklıktaki bir artışla beraber içindeki
sıvının bütün hacmi doldurulmadan genleşebilmesine imkan
sağlanır. Depoda gaz halindeki LPG için küçükte olsa bir boş
hacim bırakıldığı sürece basıncın tehlikeli seviyelere
yükselmesi olasılığı yoktur. Dolma işlemini doğru noktada
kesebilmek için, multivalf, bu şamandıraya bağlı olan ve
maksimum seviyeye ulaşıldığında LPG akışını kesen bir cihazla
donatılmıştır.
Seviye Ölçer: İki mıknatıs sayesinde depodaki LPG seviyesini
ölçmek mümkündür; bunlardan biri tankın içinde olup,
şamandıraya bağlı cihazlarla birleşiktir; ikncisi ise deponun
dışında olup göstergeye bağlıdır. Kadran dörde ayrılmıştır ve
bir bölmede rezerv için mevcuttur. Deponun konumu yüzünden
okumanın zor olacağı ya da müşterinin arzu ettiği durumlarda
multivalf uygun elektronik dönüştürücülere bağlanabilir. Bu
dönüştürücüler, gerekli elektronik devrelere bağlanır ve yakıt
seviyesini sürücüye uyarı ışıkları veya başka analog ve
dijital sistemler aracılığıyla gösterirler.
LPG Emme İşlemi: Deponun dibine doğru dönük bir emme borusu
sayesinde multivalf sıvı LPG çekilmesini sağlar. Her durumda
multivalf motorun ihtiyaç duyacağı maksimum sıvı değerlerinin
girişine, aşırı yük kaybına neden olmadan, olanak sağlayacak
geçiş bölümlerine sahiptir.
Kesme: Multivalfin üzerinde emme ve doldurma borularını bloke
etmeye yarayan iki vana vardır. Bunlar genel olarak açık
konumdadır; ancak bakım işlemi sırasında ya da kaza vb.
durumda kapatılabilir. Multivalfe erişim güç olduğundan, emme
borusunu kolayca kapatabilmek için multıvalf üzerine
elektrovalf monte edilmiştir.
Aşırı akış: Multivalfin içinde ve LPG emme borusu üzerine
yerleştirilen aşırı akış valfi 1 bar basınç farkında akışı
durdurur.
Montajı :
Multivalf tank üzerine monte edilir. Gazın seviyesini
gösterebilmek için bir şamandırası, birde gazın emilmesi için
gaz emme borusu bulunmaktadır. Montaj sırasında hiçbir şekilde
şamandıra çubuğu ile oynanmamalıdır. Aksi taktirde, %80ine
ulaşan maksimum hacimde görevini yapamaz.
Multivalf montajında en önemli husus, yatay konuma paralel
olmasıdır.
MULTİVALF MUHAFAZA KAPAĞI VE HAVALANDIRMA BORUSU
Görevi : oluşabilecek gaz kaçaklarının havalandırma boruları
sayesinde araç içerisinden tahliye edilmesini sağlar.
Multivalf kapağı sızdırmaz şeffaf plastikten imal edilmiştir.
Tabanında mufun üzerine oturması için bir delik mevcuttur.
Buraya sızdırmazlık için o-ring konmaktadır. Muhafaza
kutusundan iki adet çıkış olup, bu çıkışlar vent borularıyla
araç dışına irtibatlanmıştır. Bir kaçak durumunda araç
bagajının havalandırması sağlanmaktadır.
DIŞARIDAN DOLDURMA NOKTASI
Dünya standartlarında imal edilmiş çok çeşitli dolum ağızları
vardır. VOLTRAN marka dolum ağızları Türkiyede ve dünyada en
yaygın olarak kullanılan tipe uygun olarak üretilmiştir. Özel
pirinç alaşımından yapılmaktadır. Gaz dolum borusunun içinde
kalan gazın ,0.5 bar basınca kadar sızmaması için bir bilya ve
o-ring ile donatılmıştır. Tampona monte edilmelidir.
BENZİN VALFİ
Benzin otomatiği ve karbüratör arasına konan, benzin akışını
sağlayan veya kesen bir parçadır. Elektrovalf ile
donatılmıştır.
Montaj esnasında LPG konumunda iken, benzin valfinin
karbüratöre benzin geçirmemesi gerekmektedir. Motorda LPG ile
benzin birbirine karışıyor ise motor zengin karışım
yapacağından teklemeli çalışır. Montajda bu hususlara çok
dikkat etmek gerekir.
Benzin valfine gelen elektirik devrelerinden biri (+), diğer
şase (nötr) olarak bağlanır.
Montajı :
Bu valf benzin pompası ile karbüratör arasına yerleştirilir.
Bu valfin yalnızca karbüratörlü araçlarda kullanıldığı
unutulmamalıdır. Bu valfin üzerinde manuel bir kol vardır. Bu
kol, elektrik sisteminde herhangi bir arıza durumunda
çevrildiğinde, sistemi devre dışı bırakarak, otomatikten
karbüratöre benzin akışını serbest bırakır. Buda herhangi bir
sistem arızasında aracın yolda kalmasını önlemiş olur.
Şoför mahallindeki yakıt seçici anahtar benzin pozisyonunda ve
motor çalışıyor iken bu valf açık olup diğer konumda
kapalıdır.
LPG VALFİ
Bakır bir boru ile birbiri ile irtibatlandırılmış LPG tankı ve
buharlaştırıcı arasında bulunan elektromanyetik kumandalı bir
valftir.
Motor çalışmadığı veya benzin ile çalıştığında LPG akışını
kesmektedir.
Seçici anahtardan motorun LPG ile çalışması istendiğinde
benzin valfini kapat komutundan sonra regülatöre
(buharlaştırıcıya) LPG gönderen elektronik bir alettir.
LPG içinde olabilecek hertürlü partikülleri tutmak için özel
bir filitresi bulunur.
Valfin gövdesi basınca dayanıklı pirinç, filitresi selüloz
malzeme ve özel kauçuktan imal edilmiştir.
Gazvalfi regületöre en yakın noktadan aracın gövdesine monte
edilir. Aracın motor bölümüne dik bir pozisyonda monte
edilmelidir.
LPG valfinin altında bulunan filtre mutlaka kontrol edilmeli
herhangi bir problem var ise değiştirilmelidir. Filitre ömrü
maksimum 50.000 kmdir.
Seçici anahtardan gelen elektrik kablosu LPG valfinin artı
ucuna, LPG valfinde bulunan (-) uç da şase (nötr) ye
bağlanır.
Seçici anahtardan gaz valfinin açılıp açılmadığı kontrol
edilir.
CNG
REGÜLATÖR
Görevi:
1-Yüksek basınçta gelen CNGnin 3 kademede atmosferik basınca
dönüşmesini sağlar.
2-Motorun ihtiyacına göre gaz akışını sağlamak.
3-Motorun devrine göre gaz ayarı yapmak.
Özellikleri:
- Gövde ve kapak tamamen ETIAL 150 alüminyum malzemeden
yapılmıştır.
- Su ısıtma odası gaz odalarından, su/gaz muhafaza koşulu
sağlanarak ayrılmıştır.
- Diyafram, contalar ve yaylar, CNG kullanımına uygun
metaryelden yapılmıştır.
- Test basıncı 300 bardır.
- 2. Kademe çıkışında gaz akışının tamamen kapatılması bir
elektrovalf ile yapılır.
Montajı :
Karbüratöre en yakın noktaya ve araca dikey olarak monte
edilmelidir.
Regülatörün sıcak motor
suyunu alan giriş ve çıkışına basınca dayanıklı su hortumları
kelepçeler vasıtası ile monte edilir. Valf 12 Voltluk elektrik
ile çalışır. Bir kablo aracılığı ile seçici anahtardan komut
alır. Regülatörün yağ, cüruf ve yabancı partikülleri tutan
haznesi mevcuttur. CNG içindeki yağ ve partiküller cüruf
haznesinde toplanır. Bu haznede birikenler 15.000-20.000 Km.de
bir tahliye tıpasından boşaltılmalıdır.
Diyafram CNG kalitesine göre 50.000-100.000 kmde
değiştirilmelidir.
TANK VANASI
1- CNG tankına monte edilir.
2- Tanka gaz dolumunu sağlar.
3- Herhangi bir nedenden dolayı, motora giden borular
delinirse gaz çıkışını keserek emniyeti sağlar.
4- Tank içerisinde oluşan aşırı basınç birikmesini önlemek
için basınç tahliye valfi ile donatılmıştır.
DİZEL ARAÇLARDA LPG DÖNÜŞÜMÜ
Bazı elektriksel farklar
olmasına rağmen Dizel araçların LPG dönüşümü benzinli
araçların LPG dönüşümüne benzer. Dizel dönüşümünde Benzin
valfi veya Emilatör kullanılmaz.(+) Kırmızı kablo karterdeki
yağ basınç sensörüne bağlıdır. Bu sensörün asıl amacı motor
çalışmıyorken gaz sistemini kesmektir. Bu güvenlik amaçlı olup
tüm dizel motorlarda bulunur. Basit anahtar yolu ile gelen 12
Volt,LPG Valfi üzerindeki elektrovalfi açar ve LPG gazının
regülatöre ulaşmasını sağlar. Regülatör üzerindeki elektrovalf
araç LPG ile çalışmadığı her durumda kapalıdır. Pedal altı
anahtarını kullanarak elektrovalf pozisyon alır ve
regülatördeki gaz miksere ulaşır. Burada hava ile karışarak
silindire ulaşır. Silindir içerisinde gaz ve hava karışımı
enjekte edilmiş dizel yakıtı ile karışır.
Dizele gereken bu
karışımlar az olduğundan,yakıt tasarrufu sağlanır. Bu hem
ekonomi sağlar,hemde atmosfere daha az miktarda kirli hava
bırakır. Dizel motorlarda buji olmadığından dizel yakıtına
daima ihtiyaç duyulacağı unutulmamalıdır.
Gaz ayarı yapmak için
,gaz pedalına yavaşça dokunularak (%20 oranında) ve LPG
devreye sokulur,gaz ayar vanasını motor devir sayısı maksimuma
ulaşıncaya kadar açılır.